ب - آيات يا ايُّهَاالَّذينَ آمَنوُا خُذوُا حِذْرَكُمْ فَانْفِروُا ثُباتٍ اوِانْفِروُا جَميعاً . « 1 » يعنى : اى مؤمنان سلاح برگيريد و دسته دسته يا به‌طور همگانى به سوى جبهه‌ها بشتابيد . در تفسير كلمه حِذْر دو احتمال داده شده است : 1 - حِذْر : ما يحذر به و هو آلة الحذر كالسّلاح و « حَذَر » احتراز عن مخيف . « 2 » يعنى : حِذْر : چيزى است كه با آن خطر را دفع مىكنند و وسيله تأمين امنيّت است مانند سلاح و حَذَر : پرهيز نمودن از هر چيز خطرناك است . 2 - الحَذَر و الحِذْر به معنى كالأَثرِ و الإِثْر يقال : أخذ حِذره اذا تيقظ و احترز من الخوف كانه جعل الحذر آلته التى يقى بها نفسه و يعصم بها روحه و المعنى و احترزوا من العدوّ و لا تمكنوه من أنفسكم . « 3 » يعنى : حَذَر و حِذْر : داراى يك معنى هستند مانند اثَرْ و اثْر ، گفته مىشود : اخَذَ حِذْره ، وقتى كه شخص هشيار بوده و از خطر بپرهيزد ، مثل اينكه در اين گونه موارد حذْر ، وسيله پرهيز و احتياط قرار داده شده است وسيله‌اى كه شخص به وسيله آن جسم و روحش را از خطرات حفظ مىكند . در لسان العرب مىگويد : الحَذَرُ والحِذْر : الخيفة ( هر دو تعبير به معناى ترس است ) پس معناى آيه اين است كه از دشمن بپرهيزيد و او را بر خودتان راه ندهيد . و قرطبى مىگويد : الحَذَرُ و الحِذْرُ لُغَتانِ كَالمَثَلِ و المِثْلِ قالَ الفرّاءُ : اكْثَر الكَلامِ الحَذَر و الحِذْر مَسْموُعٌ ايضاً ، يُقالُ خُذ حَذَرك أَىْ احْذَرْ وَ قيلَ خُذُوا السِّلاحَ حَذَراً ، لإِنَّ بِهِ الحَذَرُ . « 4 » يعنى : الحَذَر والحذْر دو لغتند مانند المَثَل والمِثْل ، فرّاء مىگويد : بيشتر الحَذَر به كار گرفته مىشود والحِذْر هم شنيده شده است ، مىگويند : خذ حَذَرك ، يعنى احتياط كن ، و گفته مىشود : براى دورى از خطر سلاح برگير ؛ زيرا به وسيله سلاح مىتوان از خطر در امان بود . فيروزآبادى مىگويد : الحِذْر بالكَسْرِ وَ يُحَرَّك : الأَحْتِرازُ . يعنى : « حذر » با كسره و گاهى هم متحرك به كار مىرود و به معناى دورى جستن است .

--> ( 1 ) - سورهء نساء ( 4 ) : 71 . ( 2 ) - الميزان و مفردات راغب . ( 3 ) - كشاف ، ج 1 ، ص 532 : مجمع البيان در « اللغه » ؛ تفسير قرطبى ؛ ج 5 ، ص 273 ؛ بيضاوى ص 144 ، و فخر رازى كلام كشاف را آورده و اقوال را نقل مىكند . ( 4 ) - تفسير قرطبى - ج 5 ، ص 273 - معناى دوم را تأييد مىكند و در آيه ديگر مىفرمايد : « وليأخذوا حِذرهم و أسلحتهم » كه حذر در مقابل اسلحه ذكر شده است . سورهء نساء ( 4 ) : 12 .